India Dans Festival
India Dans Festival

Indiase dans voor dummies

Tijdens het India Dans Festival is er een keur aan Indiase klassieke dansstijlen te zien: Bharatanatyam, Kathak, Kuchipudi en Odissi. Prachtige namen, maar wat is dat eigenlijk, Ba-ra-ta-ná-tie-jam?

 

De geschiedenis in vogelvlucht

De Indiase klassieke dansen kennen een traditie van duizenden jaren. Het was heel lang nog geen podiumkunst; oorspronkelijk werden de dansen in de tempels gedanst door dienaressen of devadasis. Zij waren verbonden met de goden en waren bedreven in kunstvormen als zang en dans.

Al voor de Britse overheersing, maar zeker daarna raakte de Indiase dans door sociologische en politieke redenen in diskrediet. Het beoefenen van dans werd in deze periode als ongepast gezien. Maar daar kwam een eeuw geleden verandering in. Tijdens de jaren ‘20 hebben een aantal belangrijke pioniers ervoor gezorgd dat de dans in ere werd hersteld en weer kon worden getoond als verrijkend onderdeel van de Indiase klassieke cultuur. Hierdoor is wel de dans uit de handen van de devadasis gehaald en beschikbaar geworden voor iedereen. Het heeft daarmee zijn ritualistische functie verloren, maar niet de spirituele ondertoon.

 

Welke klassieke dansen zijn er?


Iedere regio in India heeft zijn eigen dansstijlen, vaak beïnvloed door de regionale muziekstijlen. Een aantal basiselementen komen in alle dansstijlen voor: het Hindoeïsme en de Indiase mythologieën, bhakti (devotie) en het gebruik van handgebaren (hastas) om een verhaal uit te beelden (abhinaya / nritya). Het exacte aantal varieert tussen de 8 en 11. Hieronder lichten we de meest voorkomende uit.

Bharatanatyam (Tamilnadu, Zuid-India) is de meest bekende dansvorm. Een stijl die zich kenmerkt door het stampende voetenwerk, het diep door de knieën zakken en de strakke lijnen. De naam is een samenvoeging van de Sanskriet woorden emotie, melodie, ritme en theater. De uitvoeringen bestaan vaak uit een combinatie van technisch abstracte dansen (nritta) op complexe ritmes en anderzijds het vertellen van verhalen. Deze dansvorm wordt meestal, maar niet uitsluitend door vrouwen uitgevoerd.

Kathak (Noord-India) betekent verhalen vertellen en kenmerkt zich door ronddraaiende bewegingen, gestrekte benen en zeer snel voetenwerk. Het heeft dezelfde pit als flamenco. Er is vaak sprake van een vraag-antwoordspel tussen de muzikanten en de danser. Kathak is als dansvorm zeer beïnvloed door de Moghul-overheersing in het land voor de Britse kolonisatie. Ook veel mannen dansen Kathak.

Mohiniyattam (Kerala, Zuid-India) is een sierlijk dansvorm en wordt ook wel de ‘dance of the enchantress’ genoemd. De kronkelende dans van de verleidster is traag, gracieus en vloeiend met krachtige dynamiek en dramatische expressie (abhinaya). Waar bij de andere dansstijlen diverse goden een belangrijke plek innemen, staat bij Mohiniyattam de god Vishnu of Krishna centraal. Deze dansstijl wordt uitsluitend door vrouwen gedanst.

Odissi (Orissa, Oost-India) is te herkennen aan een S-beweging in de houding van de dansers, die is afgeleid van eeuwenoude tempelsculpturen. Het lichaam is opgedeeld in drie onderdelen: de hoofd, torso en heupen. Deze worden geïsoleerd van elkaar bewogen in vloeiende bewegingen en met stilstaande houdingen van esthetische schoonheid. Odissi verhaalt vaak over de liefdesverhalen tussen de god Krishna en zijn metgezel Radha.

Kuchipudi (Andra Pradesh) is een dansdramavoorstelling die zijn oorsprong vindt in de oude Hindoestaanse Sanskriet tekst Natya Shastra. Het ontwikkelde zich als een religieuze kunst die verband hield met reizende barden, tempels en spirituele overtuigingen. Het heeft nog steeds een diepe link naar het vertellen van verhalen. Kuchipudi werd traditioneel alleen door mannelijke groepen uitgevoerd.

Bekijk ook

In de pers

Tijdens het online India Dans Festival 2021 verschenen deze recensies in de pers.   NRC Breakdance en klassieke Indiase dans vervloeien op het online India Dans Festival (lees...

Verder lezen

Kaartopbrengst wordt gedoneerd t.b.v. ernstige Covid-19 situatie in India

Eind april moest Korzo de virtuele residentie met danseres Bhavana Reddy annuleren vanwege de ernstige situatie in India rondom de Covid-19 pandemie. Daarop werd besloten om de kaartopbrengsten van...

Verder lezen

Cookies

Korzo gebruikt verschillende soorten cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Wil je dit liever niet, klik dan op minimale cookies. Lees ons Privacy statement en cookiebeleid.

Cookies accepteren Minimale cookies